سیمای شهرستان بیرجند 

شهرستان بیرجند با وسعت 31704 کیلومتر مربع در شرق ایران و در فاصله حدوداً 500 کیلومتری از مرکز استان های خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، کرمان و یزد قرار دارد. این شهرستان از شمال به قاین، از جنوب به نهبندان و استان کرمان، از غرب به سرایان و خوسف و از شرق به شهرستان در میان محدود می‌شود. 

شهر بیرجند، اولین شهر در ایران است که دارای سازمان آبرسانی بوده و بنگاه آبلوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آبرسانی ایران شناخته می‌شود. این شهر همچنین اولین شهری در ایران است که در سال ۱۳۰۲ و پیش از تهران، از لوله‌کشی آب شهری برخوردار گردید.

مدرسه شوکتیه این شهر، سومین مدرسه آموزش به سبک جدید، بعد از دارالفنون و رشدیه تبریز است. به علت موقعیت سیاسی و استراتژیک شهر بیرجند، سومین فرودگاه کشور در سال ۱۳۱۲ پس از قلعه مرغی و بوشهر، در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم، دو کنسولیاری انگلستان و روسیه در بیرجند، مشغول فعالیت بوده‌ اند.

پیشینه تاریخی: بیرجند در گذشته جزئی از ولایت قهستان بوده است. بر اساس کتیبه های هخامنشی و نوشته های مورخان یونانی، قهستان خاستگاه یکی از اقوام ایرانی به نام ساگارت و بخشی از چهاردهمین ساتراپ هخامنشی به شمار می آمده. کتیبه کال جنگال نشان دهنده اهمیت منطقه است. در عهد ساسانی نیز قهستان از ایالات آباد و و معتبر بوده. سنگ نگاره های لاخ مزار در روستای کوچ بیرجند حاوی نوشته هایی به خط پهلوی ساسانی است که در آنها نام آخشنواز پادشاه هپتالی و قباد پادشاه ساسانی به چشم می خورد. پس از فتح قهستان توسط اعراب در سال 29 هـ. ق قهستان توسط والیان خلفا اداره می شد و تا سال 259 ه. ق در سیطره ی عباسیان بود. مدتی نیز جزء قلمرو صفاریان و امرای محلی سیستان بود. از زمان حسن صباح تا تهاجم سپاه هلاکو خان مغول این منطقه به یکی از مراکز عمده ی سیاسی فرقه اسماعیلیه تبدیل شد و بعد از الموت، مهمترین مقر حضور فداییان این فرقه بـود که با حمله ی هلاکـو طومارشان در هم پیچیـد. تاریخ بیرجنـد در سده های اخیر یعنی از دوره صفویه به بعد با نام خاندان خزیمه علم در هم آمیخته است.

سیمای کشاورزی شهرستان

اراضی زراعی شهرستان 79456هکتار می باشد که با توجه به خشکسالیهای اخیر کلیه آن بصورت آبی به زیر کشت می رود. ازجمله محصولات غالب زراعی این شهرستان می توان  گندم و جو و چغندر قند... رانام برد.

  اراضی باغی شهرستان 280است وازجمله محصولات باغی عمده شهرستان زرشک، عناب وگردو و.رامیتوان نام برد.                                                                                                  

 از جمله محصولات شاخص این شهرستان زرشک و عناب با رتبه سوم تولید در کشور می باشد که با افزایش صادرات این محصول می توان درآمد خانوارها را بسیار افزایش داد.در تولید گوشت سفید(مرغ) نیز شهرستان درمیان در رتبه دوم(مشترک با قاین) در استان قراردارد.قابلیت صادرات محصولاتی همچون گوشت سفید،عناب،زرشک به کشورهای همسایه وجود دارد و باید بازاریابی های لازم صورت پذیرد.         

 از جمله صنایع تبدیلی و تکمیلی این شهرستان می توان کارخانه قند قهستان را نام برد.

تعداد قنوات 778 رشته بوده  وتعداد 167 چاه  عمیق و نیمه عمیق در شهرستان موجود است. میزان استحصال آب حدود   57.4 میلیون مترمکعب می باشد.

اراضی کشاورزی به صورت خرد مالکی بوده که نیاز به تسطیح و یکپارچه سازی و اجرای شبکه های آبیاری تحت فشار دارد. تا کنون 189 هکتار تسطیح و یکپارچه سازی اراضی و43 هکتار آبیاری تحت فشار از محل اعتبارات صندوق توسعه بخش کشاورزی به مبلغ 5284 میلیون ریال انجام شده و همچنین در سال 89 به میزان 61 کیلومتر لوله گذاری از محل اعتبارات ملی و صندوق توسعه بخش کشاورزی انجام شده است و از محل اعتبارات سال 90 تا کنون 227 هکتار قرارداد اجرا با صندوق توسعه بخش کشاورزی منعقد گردیده است.